ถอดองค์ความรู้

เรื่อง การวางแผนในการปฏิบัติงานส่งเสริมการเกษตรระดับอำเภอ

โดย

 

 

 

 

 

 

 

 

นายปรีชา  สายแสง 

ตำแหน่งเกษตรอำเภอหนองแค

       

        ต้องวิเคราะห์พื้นที่ วัตถุประสงค์เนื้อหาและวิธีการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องดังนี้

        1. การวิเคราะห์สภาพพื้นที่ นักส่งเสริมจะต้องศึกษาและวิเคราะห์เกี่ยวกับชนิดกิจกรรมและวิธีทำการเกษตรที่เหมาะสม สถานการณ์ปัจจุบัน ปัญหาอุปสรรค โอกาสในการพัฒนา ซึ่งการวิเคราะห์อาจใช้เทคนิคต่างๆ เช่น SWOT ทำการวิเคราะห์ 3 ประเด็น ด้านกายภาพ ชีวภาพ เศรษฐกิจและสังคม โดยใช้เทคนิควิเคราะห์ข้อมูล ปฐมภูมิ ทุติยภูมิ การผลิตเพื่อให้ทราบปัญหาที่ชัดเจน และกำหนดวัตถุประสงค์ได้ชัดเจน

        2. การกำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมาย เพื่อใช้วิเคราะห์สภาพพื้นที่และจะได้ทราบสถานการณ์การผลิต สภาพเศรษฐกิจและสังคมของเกษตรกรในพื้นที่ ซึ่งจะส่งผลให้กำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมายตามแผนได้ วัตถุประสงค์กำหนดได้ 2 ประเด็น

           2.1 วัตถุประสงค์เพื่อแก้ปัญหาที่ประสบอยู่

           2.2 วัตถุประสงค์เพื่อกำหนดจุดมุ่งหมายของการพัฒนาในอนาคต

           การกำหนดเป้าหมาย วัตถุประสงค์ที่เฉพาะเจาะจง เพื่อจะทำให้กำหนดเครื่องมือชี้วัดการปฏิบัติงาน ซึ่งต้องสอดคล้องกัน

        3. การกำหนดโครงการและแผนงาน เมื่อได้วัตถุประสงค์และเป้าหมายจะต้องค้นหาวิธีดำเนินงานให้บรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่กำหนดไว้ โดยกำหนดเป็นแนวทางหรือวิธีกว้างๆ ขั้นต่อไปจึงกำหนดหรือระบุถึงโครงการและแผนงานส่งเสริมการเกษตรว่าจะทำอะไร อย่างไร ใช้งบประมาณเท่าไหร่ (โครงการในระดับพื้นที่สามารถหมายถึงโครงการในระดับจังหวัด) สิ่งจำเป็นในขั้นตอนนี้คือ ลำดับความสำคัญโครงการ (คัดเลือก,จัดลำดับ) ในอำเภอ, ตำบล ด้านอำเภอมีข้อจำกัดด้านวิทยากร โดยพิจารณาการตัดสินใจทางด้านเศรษฐกิจ การเงิน ผลกระทบจากสิ่งแวดล้อม ผลกระทบต่อการจ้างงาน สอดคล้องนโยบาย

        4. การปฏิบัติตามแผน การทำให้แผนดังกล่าวบังเกิดผลคือ การนำแผนไปปฏิบัติ หรือการปฏิบัติตามแผนงานส่งเสริมการเกษตร การปฏิบัติตามแผนคือ การทำโครงการภายใต้แผนหรือโครงการที่สอดคล้องกับแผนปฏิบัติงาน โครงการที่นำไปปฏิบัติหรือโครงการอันเกิดจากความต้องการของจังหวัดในแต่ละปี เจ้าหน้าที่รับผิดชอบในการอนุมัติโครงการและงบประมาณในระดับพื้นที่ 8 กิจกรรมหลัก และ 2 หน่วยงานส่งเสริม ระบบการทำแผนไปปฏิบัติเรียกว่า (กนภ คณะกรรมการนโยบายกระจายความเจริญไปสู่ภูมิภาคและท้องถิ่น) ซึ่งที่พิจารณามามีโครงการที่เกี่ยวข้องต่อกรมส่งเสริมการเกษตรจำนวนมาก  เมื่อจังหวัดอนุมัติแล้วจะต้องกำหนดกิจกรรม ขั้นตอน ระยะเวลาและผู้รับผิดชอบ ในการนำไปสู่การปฏิบัติ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการปฏิบัติ กำกับ ดูแล ติดตาม นิเทศและประเมินผล สิ่งสำคัญในการบริหารงานส่งเสริมการเกษตรจะต้องเชื่อมโยงกับการบริหารราชการดังนี้

           4.1 การวางแผนงานซึ่งต้องคำนึงถึงนโยบาย เพื่อให้วางแผนงานที่กำหนดสอดคล้องกันในการดำเนินงาน

           4.2 การจัดรูปแบบและวิธีการการปฏิบัติงานให้มีความสอดคล้องกัน

           4.3 จัดเจ้าหน้าที่หรือบุคลากรปฏิบัติงานในแต่ละงานให้เหมาะสม

           4.4 ควบคุมและอำนวยการติดตามและให้ปฏิบัติงาน ตามคำสั่งรวมถึงการวินิจฉัยสั่งการและการมอบอำนาจหน้าที่

           4.5 การร่วมมือประสานงานเพื่อให้การดำเนินงานราบรื่น เพื่อให้ก่อให้เกิดการทำงานที่มีประสิทธิภาพไม่ซ้ำซ้อนและขัดแย้งกัน

           4.6 ระบบรายงานผลการปฏิบัติงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบความก้าวหน้าเป็นระยะ เพื่อให้เกิดการประสานงานภายในหน่วยงาน และระหว่างหน่วยงาน รวมถึงใช้ในการประชาสัมพันธ์งาน

           4.7 การวางแผนเกี่ยวกับงบประมาณและบริหารการเงินจะต้องมีแผนงาน เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการควบคุมการทำงาน

        5. การติดตามและประเมินผล การติดตาม เป็นการดำเนินงานเพื่อให้ทราบสถานการณ์ปัจจุบันของโครงการ เช่น กิจกรรม การผลิต การใช้ทรัพยากร ปัญหา และการแก้ปัญหา

           การประเมินผล เป็นการรวบรวมข้อมูลจากผลการปฏิบัติงาน เปรียบเทียบกับวัตถุประสงค์ของแผน

ปัญหาในการวางแผนงานส่งเสริมการเกษตร ที่พบในการติดตามและประเมินผลคือ

           5.1. ลักษณะของงานส่งเสริมการเกษตร ซึ่งเกี่ยวข้องกับปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้ เช่น ด้านกายภาพ ชีวภาพ เศรษฐกิจ สังคม มีการเปลี่ยนแปลง

           5.2. ข้อมมูลที่ใช้ในการวางแผน ขนาดของข้อมูล ความชัดเจนถูกต้อง ทันสมัย วิธีการจัดเก็บ

           5.3. ผู้จัดทำแผน หน่วยงานหรือบุคคลอาจจะไม่ได้เป็นผู้ที่มีความรู้ที่แท้จริง

           5.4. เวลาในการวางแผน เร่งรีบ เร่งด่วน ไม่ชัดเจน

           5.5. การนำแผนไปปฏิบัติหรือบริหาร การเอาใจใส่ การนำไปปฏิบัติ ความต่อเนื่อง นโยบายของผู้บริหารมีการเปลี่ยนแปลง

 

                                                                                                                ลงชื่อ

                                                                             นายปรีชา  สายแสง

                                                                                 เกษตรอำเภอ